1 line
57 KiB
Plaintext
1 line
57 KiB
Plaintext
A sociis dilectis et amicis karissimis riter rogatus et etiam seus ut eis aliqua utilia in dictamine comlarem, contradicere non audeo et inchoare uerecundor, timens ne, si forte aliqua magisterii mei suerim dicta, emuli mei derisorie dicant: * Mouebit cornicula risum furtiuis coloribus nuda.* Ut ergo emulorum dentes uerissimis ualeam frangere argumentis, qui esse imssibile dicebant quod omisi, que in arte dictaminis utilia cognouerim esse, out ingenii uena michi resndet ad uotum, in hoc osculum nere ocurabo, ut illos esse mendaces ssim uerissime comobare. Ponam igitur imo salutationis unicuique rsone conuenibiles, secundo quot rtibus estola ssit constare et que debeant uitia euitari, tertio exordia unicuique conuenientia, out michi fuerit ex alto omissum.I Quia igitur dominus est imus et ter omnium Christianorum, ab io est imum in omnibus sumendum initium et sic r, ordinem de gradu ocedamus in gradum. Sic enim salutat dominus uniuersos Christi fideles. Premittit nomen suum cuicumque scribit et archiescos, triarchaset escos, cardinales uocat ‘uenerabiles fratres’, ceteros autem ‘dilectos filios. Sic enim salutat escom:*Innocentius escos seruus seruorum Dei uenerabili fratri esco A. salutem et astolicam benedictionem.* Si uero scribit duobus, quorum unus sit escos et alius canonicus, sic dicet:*Innocentius escos seruus seruorum Dei dilectis filiis abbati sancti Petri uille magne, iori sancti Petri de Uineis et B. canonico Anagnino salutem et astolicam benedictionem.* Omnes esco, archiesco, triarche, abbates et omnes ecclesiarum elati, cunctique Christi fideles sic ssunt salutare dominum m:*Sanctissimo tri et domino Innocentio Dei gratia sacrosancte ac uniuersalis ecclesie: summo ntifici, B. Signinus escos licet indignus obedientiam et reuerentiam tam debitam quam deuotam* ; uel sic: *omam et debitam in omnibus reuerentiam.* Uel sic:*Clementissimo tri et domino Innocentio Dei gratia summo et uniuersali ntifici, A. Ferentinas escos licet immeritus omum et debitum in omnibus famulatum.* Uel sic:*Reuerentissimo tri et domino Innocentio Dei gratia sacrosancte ac uniuersalis ecclesie summo ntifici, P. Signine ecclesie humilis minister se ium totum in omni genere subiectionis.* Uel sic:*Amantissimo tri et domino Innocentio Dei gratia sacrosancte ac uniuersalis ecclesie summo ntifici, O. miseratione diuina Uerulanus escos tam omam quam debitam in omnibus reuerentiam.* Uel sic:*issimo tri et domino, etc.* Consules ciuitatum, castrorum, uillarum, et burgorum sic ssuntsalutare dominum m:*Piissimo tri etc., Consules lusque Signini omum famulatum cum enitudine seruitii*; uel: *sese ios ad des*; uel: *sacrorum dum osculum. * Cardinales autem, licet sint incis urbis et orbis, emittunt tamen nomina escorum, comitum, catthaneorum et baronum quando scribunt eis. Escos Hostiensis sic salutat aliquem escom:*Uenerabili in Christo fratri P. Dei gratia Signino esco, U. eadem gratia Hostiensis escos salutem in uero salutari.* Diaconus cardinalis sic salutat escom:*Uenerabili in Christo fratri B. Dei gratia Anagnino esco, G. rmissione diuina sancti Georgii ad uelum aureum diaconus cardinalis salutem in eo in quo est uera salus.* Presbiter cardinalis sic:*Uenerabili in Christo fratri O. Dei gratia Ferentinati esco, F. miseratione diuina tituli sancte Pudentiane esbiter cardinalis salutem in eo sine quo non est uera salus et oratio fructuosa.* Si uero sint duo cardinales, quorum unus sit esbiter et alius diaconus, qui scrierit, sic dicet:*Uenerabili in Christo fratri H. Dei gratia Uerolano esco, S. tituli sancte Praxedis esbiter et Sancti Adriani diaconus cardinalis salutem et orationem in Domino.* Et nota quod omnes esbiteri cardinales dicunt tituli sancte talis nomine sancte unde est cardinalis, et nota quod edictas salutationes tes mittere unicuique uiro religioso, mutatis que mutanda sunt conuenienter. Item nota quod unusquisque cardinalis, escos, magnus abbas, et etiam magni comites scialem habent salutationem. Unde semr dominum de salutatione inquirere debes. Patriarche et archiesco quotiens scribunt suffraganeis suis se in salutatione emittunt, et escos uocant uenerabiles fratres, ceteros autem dilectos filios de triarchatu uel archiescotu. Patriarcha sic salutat suum suffraganeum:*H. Dei gratia Ierosolimitanus triarcha et astolice sedis legatus, uenerabili fratri G. Cesariensi archiesco, salutem et benedictionem.* Metrolitanus sic salutat uel test salutare suffraganeum suum:*H. Dei gratia sancte Rauennatis ecclesie archiescos, Uenerabili fratri G. Bononiensi esco salutem.* Sunt etiam quidam triarche et archiesco qui sunt astolice sedis legati, quod debet in salutatione ni, ut archiescos sancti Iacobi et triarcha Ierosolimitanus:*H. Dei gratia Grandensis triarcha et totius Dalmatie atque Croatie imas, dilecto filio B. nobili uiro salutem in Domino.* Suffraganeus sic test salutare suum metrolitanum:*Uenerabili tri et domino H. Dei gratia sancte Rauennatis ecclesie archiesco dignissimo, T. rmissione diuina Fauentinus escos licet indignus omam et debitam in omnibus reuerentiam.* Unus escos alium sic salutat uel test salutare. Debet emittere nomen illius si ruum etiam habeat escotum quia res sunt in dignitate, et in nullo ei subest. Si uero sit maioris etatis ille cui scribit test illum aellare uenerabilem trem:*Uenerabili in Christo fratri B. Dei gratia Ferentinati esco, eadem gratia Anagninus escos salutem et orationum obsequia.* Quidam tamen dicunt rmissione diuina licet indignus, quidam miseratione diuina licet immeritus, quidam diuina fauente gratia, quidam enim ad hostendendam humilitatem dicunt Signine ecclesie humilis minister. Si enim dicit Dei gratia non debet dicere stea licet indignus quia quod gratia Dei fit dignum est, iuxta illud astoli gratia Dei sum id, quod sum, et gratia Dei in me uacua non fuit; sed multa rmittit Deus que digna non sunt. Escos sic test salutare unumquemque clericum de suo escotu, siue sit elatus siue subditus: debet emittere nomen suum et uocare illum dilectum filium; sed quidam emittunt nomina elatorum, et uocant eos uenerabiles fratres, sed magis hoc faciunt causa lucri quam causa hostendende humilitatis.*I. Dei gratia Anagninus escos dilecto filio, B. abbati sancti Saluatoris salutem et orationem in Domino*; uel: *salutem et orationum obsequia*; uel * salutem et osros ad uota successus* ; uel: *salutem et osris successibus habundare.* Unusquisque clericus sic test suum escom salutare:*Uenerabili tri et domino F. Dei gratia Signino esco, G. eius humilis clericus omam et debitam in omnibus reuerentiam*; uel sic: *Reuerendo tri et domino I. Dei gratia Ferentinati esco, H. omnium suorum clericorum minimus quicquid deuotionis et reuerentie test*; uel: *suus r omnia subditus deuotus* ; uel: *se ium totum in omni genere deuotionis.* Et nota quod non debes nere hoc nomen salutem, non ideo quod non ssis facere, quia seruus sset oare salutem domino suo, sed quia retaretur arrogans. Et nota quod has salutationes minor maiori mittere test, mutatis que mutanda sunt conuenienter. Monachi autem et uiri religiosi humilitatem ymitantur. Unde sic aliquis abbas escom uel aliquem alium test salutare:*Uenerabili tri et domino I. Dei gratia Anagnino esco, B. ccator monachus sancti Petri de Uillamagna etabbas licet indignus salutem cum omnimoda reuerentia*; uel: *salutem cum omnimoda deuotione*; uel: *salutem cum omnimoda subiectione.* Unde clericus sic test alium salutare. Si fuerit clericus magne ecclesie debet dicere sic Dei gratia*Prudenti et discreto uiro moribus et honestate efulgido I. Dei gratia canonico Anagnino, G. Signinus canonicus salutem cum osritatis augmento.* Si uero amicus eius sic dicet:*Uiro uenerabili et amico karissimo esbitero B. iori sancti Petri de Uineis, C. humilis clericus sancti Steani de Signia salutem in Domino et sincere dilectionis affectum.* Imrator sic test salutare aliquem regem, comitem, ducem, marchionem, et unumquemque suum fidelem: debet emittere nomen suum cuicumque scribit, nisi quando scribit domino uel alicui regi qui non sit uasallus eius. Sic salutat regem Anglie: *Illustrissimo uiro G. Dei gratia regi Anglie, P. eadem gratia imrator Romanorum et semr augustus salutem et omne bonum.* Duces sic salutat:*P. Dei gratia Romanorum imrator et semr augustus illustri uiro B. Bononie duci salutem et suam gratiam.*Consules ciuitatum sic salutat:*P. Dei gratia Romanorum imrator et semr augustus dilectis fidelibus consulibus Signinis salutem et suam gratiam.* Comites, duces, marchiones, magni barones, et consules ciuitatum sic ssunt salutare imratorem:*Serenissimo uiro P. Dei gratia Romanorum imratori et semr augusto, I. comes Soranus obsequium fidelitatis cum omtitudine seruitii* ; uel sic: *Inuictissimo domino P. Dei gratia Romanorum imratori et semr augusto, B. dux Sleti suus r omnia fidelis se ium totum in omni genere fidelitatis cum omtitudine seruitii*; uel sic: *Excellentissimo uiro P. Dei gratia Romanorum imratori et semr augusto, H. marchio de Monteferrato omum famulatum cum obsequio fidelitatis* ; uel sic: *Triumatori et inuicto domino P. Dei gratia Romanorum imratori et semr augusto, consules Signini omum et debitum in omnibus famulatum* ; uel: *gloriam et honorem in longitudinem dierum.* Unus rex alium sic test salutare: emittit nomen suum si est uassallus eius cui scribit:*P. Dei gratia rex Francie, P. illustri regi Anglie salutem et omne bonum*; *Illustrissimo uiro P. gratia regi Francie, H. eadem gratia rex Sicilie salutem cum augmento osritatis.* Rex ita salutat unumquemque suum uassallum: emittit nomen suum et dicit sic:*Leo Dei gratia rex Ungarie, dilecto fideli suo B. salutem et suam gratiam.* Comites, duces, marchiones sic se ad inuicem salutant. Quidam comites sunt qui dicuntur comites latini:*Nobilissimo uiro domino R. Dei gratia comiti Fundano, I. Frangini eadem gratia Romanorum consul et sacri latii Laterani comes salutem cum sincere dilectionis constantia.* Et nota quod omnes nobiles Romani uocant se consules Romanorum, sed illi qui sunt de nobilissima gente Frangini uocant se consules Romanorum et comites latii Laterani in salutatione:*Magnifico et inlustri uiro I. Dei gratia comiti latino, A. de Un... salutem cum dilectionis augmento.* Si fuerit amicus eius, dicet amico karissimo. Quidam uero dicunt imriali aule comes, quidam Dei et imriali gratia comes*Strenuissimo uiro C. Dei gratia Astensi marchioni, H. Dei et imriali gratia dux salutem.* Et nota quod unusquisque, siue sit uasallus eorum siue non, ita test salutare edictos, mutatis que mutanda sunt conuenienter. Romanus senator emittit nomen suum quando scribit fidelibus Romane diocesis sic:*C. Iohannis Leonis Rainerii a Dei gratia alme urbis illustris senator, dilectis fidelibus et amicis consulibus Signinis salutem.* Consules ciuitatum, castrorum, uillarum, et burgorum sic salutant senatorem:*Strenuissimo uiro domino C. Leonis Rainerii Dei gratia alme urbis illustri senatori, consules Signini omum famulatum cum enitudine seruitii.* Una testas sic test aliam salutare:*Nobili et strenuo uiro domino A. Bononie testati, G. Fauentinorum testas salutem cum sincere dilectionis constantia.* Non debet dicere Dei gratia quia testas terrena non est multum duratura et debet nere enomen si habet:*Nobili et egregio uiro domino A. uicecomiti Mutinensium testati, consiliaris et honorabili eiusdem ciuitatis lo, D. Bononie testas, consiliarii cum uniuerso lo salutem cum rtue cis rseuerantia.* Si fuerit magnus lus, dicet magnifico lo. Consules ciuitatum, castrorum, uillarum, et burgorum sic se ad inuicem salutant: debent emittere nomina recientium, nisi castrum uel uilla uel burgus rmittent ad mittentium iurisdictionem. Si uero unus consul, debet scribi nomen illius integre:*Nobilibus uiris consulibus Anagninis et honorabili eiusdem ciuitatis lo P. Theobaldi consul et uniuersus lus Signinus salutem et rtue cis constantiam*; uel: * salutem et osris successibus habundare*; uel: * salutem et sincerum amorem.* Unus miles sic salutat alium:*Nobili et egregio uiro T. de Sacco militari gloria efulgido, R. de Paliano salutem et sincere dilectionis affectum*; uel: *Nobilissimo domino R. de Paliano strenuo militi, T. de Montefortino salutem cum uinculo sincere dilectionis.* Si fuerit amicus eius, dicet amico karissimo; si uero fuerit consanguineus, consanguineo eelecto. Unus amicus alium sic debet salutare:*Suo karissimo amico B., A. salutem cum uinculo sincere dilectionis*; uel: *Intimo et ecordiali amico G. de Gurga, A. eius intimus amicus salutem cum sincere dilectionis feruore.*; uel: *Amicorum aecio B., H. eius amicus salutem et sincere dilectionis affectum*; uel: *salutem quam sibi*; uel: *salutem et quicquid ie sibi.* Filius sic salutare debet trem et matrem: emittit nomina rentum, quicumque sit, nisi esset summus ntifex:*Reuerendis rentibus A. et B. e cunctis mortalibus diligendis, H. omnium suorum minimus salutem cum filiali subiectione.* Patrem salutat sic:*Reuerendo genitori B., H. eius unicus filius salutem et filialem subiectionem.* Matrem sic:*Reuerende genitrici M. urimum metuende, A. eius filius salutem cum reuerentia et deuotione.* Frater sic salutat fratrem:*Dilectissimo fratri A., B. eius frater salutem cum fraternali dilectione.* Si fuerint duo, sic:*A. et B. fratribus ramandis, H. eorum frater salutem et fraternalem dilectionem.* Si quis uellet salutare trem et matrem, fratres et sorores, consanguineos, amicos et uicinos, sic dicet:*Reuerendis rentibus A. et B., fratribus ramandis G. et P., sororibus dilectissimis P. et M., uniuersis consanguineis, amicis et uicinis, H. eorum filius, frater, consanguineus, amicus et uicinus salutem cum filiali subiectione et sincere dilectionis affectum.* Pater et mater sic salutant filium: emittunt nomen suum, quicumque sit filius, nisi esset summus ntifex uel archiescos uel magnus abbas, et non debent eum uocare trem uenerabilem, uerumtamen uocare ssent, ui uellent, quia maior est ternitas sritualis quam carnalis:*A. et B. rentes, suo dilecto filio H. salutem et ternam benedictionem.* Pater sic: .*R. genitor dilecto filio S. salutem et benedictionem ternam.* Mater sic:*F. genitrix dilecto filio B. salutem et maternam benedictionem. * Eodem modo ssunt salutare filiam mutando masculino in femininum et sitiuo in surlatiuum. Eodem modo cognatus test salutare cognatum, mutatis que mutanda sunt conuenienter. Maritus sic test salutare uxorem: debet emittere nomen suum, nisi ea esset orta nobilioribus se:*B. de Marino sue dilecte uxori A. salutem cum uinculo dilectionis.* Si uero dilexit eam multum, sic dicet:*Dilectissime uxori sue anime dimidio A., B. salutem cum indissolubili uinculo sincere dilectionis* ;uel: *salutem quamsibi*; uel: * salutem et quicquid ie sibi*; uel: *salutem et quicquid melius test excogitari.* Uxor sic salutat uirum suum: emittit nomen sui uiri, quecumque sit si etiam nobilior eo esset, quia gloria et corona mulierismaritus est:*Nobili uiro B., M. eius fidelissima uxor salutem et quicquid melius test*; uel: *salutem in omni genere subiectionis* ; uel: *salutem et fidele obsequium.* Amicus sic salutat amasiam suam:*Dilectissime amasie sue, occulorum lumini, sue anime dimidio, domine M., forma et morum elegantia decorate, S. suus famulus salutem et quicquid in orbe test lcrius inueniri*; uel sic: *Dulcissime amasie sue B. uenustatis gloria redimite, M. suus r omnia famulus et fidelis salutem et quicquid test dulcius inueniri*; uel: *salutem et quicquid in orbe melius.* Si uero sit talis mulier oer quam ssint inimicitie oriri, non scribas nomen amice ne forte carta rueniat ad manus alicuius emuli, et sic amor cecus uertatur in odium mortale, sed scribe aliquod signum ... loco oii nominis, sicut memini me iam fecisse quod si non fecissem quidam meus socius mortis riculum incurrisset.Uidimus salutationes quas unusquisque uir cuiuscumque sit condictionis uel ordinis alteri mittere test. Nunc uideamus salutationes quas unaquaque mulier alteri mittere test. Quia igitur mulieres multum aetunt laudes et nulla est adeo turs que non affectet laudari, ideo surlatiuis utaris, et ad ias commendationes multum insistas. Imratrix sic salutat reginam Anglie:*Pretiosissime domine M. Dei gratia regine Anglie, C. eadem gratia Romanorum imratrix et semr augusta salutem et omne bonum*; uel: *salutem et semr oatis rfrui.* Una comitissa aliam sic salutat:*Pretiosissime mulieri comitisse M. forma et morum elegantia decorate illustris comitis G. uxori, comitissa R. uxor comitis Ildebrandini salutem et uinculum indissolubile amoris.* Regina Anglie sic salutat imratricem:*Serenissime ac etiosissime mulieri C. Dei gratia imratrici et semr auguste, M. regina Anglie salutem.*Predictas salutationes una regina alii mittere test. Una domina sic salutat aliam:*Nobilissime mulieri domine forma et moribus redimite M. uxori domini I., H. uxor P. de Sacco salutem et re dilectionis affectum.*Si non habuerit uirum, dicet M. quondam uxor P. de Sacco. Una abbatissa sic aliam salutat:*Uenerabili in Christo sorori domine M. Dei gratia sancte Marie de Uiano abbatisse dignissime, F. ccatrix monacha sancte Marie de Cannis abbatissa salutem in nostro salutari.*Sequuntur et rtes. Uidimus salutationes unicuique rsone utriusque sexus conuenibiles, nunc uidendum est ex quot rtibus debeat estola constare et qualiter debeat ordinari.Quidam dixerunt esse inciles rtes estole, scilicet salutationem, ouerbium, caationem beniuolentie, narrationem, titionem, et conclusionem. Quidam uero remouentes conclusionem, dixerunt esse .u. inciles rtes estole. Quidam etiam ouerbium remouerunt, dicentes esse .iiii.Nos autem dicimus, scilicet salutationem, narrationem, et titionem sine quibus estola rfecta esse non test.Uerum tamen narrando quis test tere et tendo narrare. Secundarie uero rtes sunt infinite. Non trahatur ad exemum quod Yuo Carnotensis escos scriit cuidam de nouo uenienti ad fidem cum salutatione, *Bene incire et melius consumare,* et fuit estola rfecta quoniam fuit imessati sigillo escoli, quia singulare iuilegium non facit communem legem. Facias ergo imo fundamentum idest ne salutationem, secundo rietes uidelicet narrationem, tercio tectum hoc est titionem, et sic triici columarum munimine fultus domum hedificabis inuisibilem omni decore ornatam. Nomina recientium debent in salutatione emitti, quando minor scribit maiori, uel r ri, et etiam maior minori, nisi reciens rtineat ad eius iurisdictionem, et emitte quedam adiectiua que rtineant ad laudem recientis, out tibi unicuique rsone conuenibile fuerit uisum, quod et teris uidere in salutationibus edictis. Nam si commendares aliquem auarum de largitate, imdicum de honestate, insientem de saentia, et si etiam ei ultra quam ei conueniat aliquem commendaueris, magis maliuolentiam quam beniuolentiam ocul dubio caabis.Memini enim me quendam sacerdotem uidisse qui omnes abstracto salutabat bereto, r quod magis inimicitias quam amicitias caabat, quoniam enim derisorie facere credebant. Noli nere aliquid quod rtineat ad laudem mittentis, nisi illud notaret dignitatem uel officium, ut escos, cardinalis, et magister, quoniam mittens se multum debet humiliare. Nomina quidem mittentis et recientis debes scribere integre nisi neres enomen, uel reciens bene cognosceret mittentem. Scribe igitur oium nomen r litteram crossam Q. et eum ab utraque rte ncta ncto ano. Si uero uassallus scribat domino uel minor maiori test scribere nomen recientis r litteram crossam P., mittentis uero r ruam .a. ad hostendendam humilitatem. Et nota quod salutatio debet esse tantum una clausula, licet ex multis constaret distinctionibus, et non debet scribi littera crossanisi in incio, uel nisi illa littera neretur oio nomine, et debet ni unus nctus anus scilicet in fine, exceo quando littera crossai sito oio nomine ab utraque rte nctatur. Item nota quod non debet ni in salutatione aliquid quod rtineat ad imam uel ad secundam rsonam. Unde non debes dicere meus amicus uel noster socius. Uerum tamen dominus dicit *dilecto neti nostro,* quod non est ymitandum sed tollerandum, quia illud facit salutatio quod faceret nuntius et sicut nuntius non loqueretur r uerba ime et secunde rsone. Ita est salutatio non debet fieri r uerba ime et secunde rsone, sed tantum tertie, et non debet ni in salutatione aliquod uerbum ad regimen oblicorum quia subintelliguntur ibi ista duo uerba, *mittit* et *oat*, et talis defectus solo arobatur, sed ad regimen eorum que in ueritate ssunt mitti intelligitur hoc uerbum *mittit* . Ad eorum uero regimen que ssunt oari, subauditur hoc uerbum *oat*. Ut ergo ssis occulata fide uidere que dico, sic scribe et ncta salutationem:*Nobili uiro domino R. amico karissimo, B. de Sacco eiusintimus amicus salutem, et sincere dilectionis affectum.* Item nota quod duo relatiua non debent in salutatione ni.Unde si dicis *suo amico* non debes stea dicere *eius amicus*. Item nota quod licet hoc nomen non natur in salutatione debet tamen dici salutatio quia r ea nomina mittentis et recientis scificantur. Item nota quod idem est estole titulus quod salutatio set sumit nomen a digniori quia frequentius in uerba nuntur que rtinent ad salutisti oationem. Estole titulus dicitur salutatio quia sicut ecclesia illuminat mundum, ita salutatio illuminat estolam. Item nota quod si ortet te scribere duobus uel tribus meliorem emittas, quoniam in omnibus sunt digniora enenda. Posita salutatione inci narrare, et sumere exordium a negotio de quo agitur, et exordium non fit nitus diuersum a narratione, sed in omnibus estolis non est exordiendum. Quando minor mittit maiori, uel quando aliquis cut aliqua imtrare tunc debet exordiri, quoniam animus recientis magis inclinatur ad exibendum extitum sed quando maior scribit minori inci tantum a narratione. Quidam enim nebant ouerbium in incio, sed tu nere noli, inmo quantum clarius et lucidius tes narrare narra. Si uero uis nere aliquod ouerbium in medio uel in fine estole materiei conuenientis ne. Quidam uero serabant caationem beniuolentie a narratione et dicebant illam esse incilem estole rtem, sed tu tes multis modis caare beniuolentiam a reciente quandoque r unam solam dictionem, quandoque r unam clausulam, quandoque r totam estolam. Si debes aliquem aellare nobilem et aellas illum nobilissimum, uel cum sis maior emittis nomen minoris, uel cum loqueris de te singulariter et de reciente uraliter. Quid ura? Quotiens aliqua dicis que ad mittentis humilitatem et ad recientishonorem rtineant, beniuolentiam sine dubio caas. Potes igitur estolam incire a quacumque uolueris dictione eterquam ab istis; eaoer, quaoer, cuius rei gratia, cuiusrei causa, quocirca, quam ob rem, quatenus, igitur, itaque, namque, quie, rro, sane quidem, equidem, siquidem, enim, autem, uero, at, atque, ac, out, sed autem, uel immo siquin et alioquin Et ab omnibus dictionibus que sunt esitiui ordinis: ofecto, namque, ideo, idcirco, alioquin. Et ab omnibus dictionibus quarum intellectus est obscurus ut nauci, sino, um. Et ab omnibus interrogatiuis ut quis et cur, quoniam satirica inceio esse uidetur et a multis aliis quarum nescio numerum et ab ultimis sunis. Sed nota quod fere ab omnibus edictis test fieri clausularum inceio, eterquam ab istis ideo, idcirco, immo, ac, atque, ac out. Exordium autem ab istis dictionibus incire test cum, licet, quamuis, quoniam, quia; sed ad licet et quamuis semr debet resnderi tamen, ut *licet uobis in nullo seruiuerim, de uestra tamen nobilitate confisus,* et cetera. Licet et quamuis eumdem retinent sensum, sed utcumque nitur unum non nitur aliud; nam in salutatione congrue nitur licet sed quamuis non, ut *Signinus escos licet indignus* et hoc credo quod accidat ueri. Quoniam et quia eumdem habent sensum, ubicumque nitur unum test ni et aliud, et eis debet resnderi ideo, uel idcirco: ut *quoniam de uestra quam urimum amicitia confido ideo ad uos recurrere non titubo*; sed quandoque tacetur ad ornatum locutionis, ut *quia de uestra quam urimum nobilitate confido ad uos tamquam ad dominum* et cetera. Non debes nere in incio estole aliquam dictionem exornatiuam, quia si in incio ortet te querere subfragia medicata in sequentibus quid facies? Dictiones exornatiue hae sunt:enim, autem, uero, uerum, quidem, equidem, siquidem, quie, nem, itaque, ofecto. Sic teris incire narrare negotium quoduis: *Presentium gina tue significamus dilectioni quod*, narra stea quiduis:*T. tenore esentium tibi significamus quod*; uel sic: *Nobilitati tue duxi significandum quod*; uel sic: *Paternitati uestre cuo intimare quod*; uel sic: *Dominationi uestre notum fieri cuo quod*; uel sic: *Paternitati uestre enius innotescat quod*; uel sic: *Presentibus litteris uobis duximus intimandum quod*: uel sic: *Amicitie uestre manifestum fieri uolumus quod*; uel sic: *Amicitiam tuam enarie sro scire quod*; uel sic: *Sanctitati uestre cuo intimare quod*;et multis aliis modis testi incire narrare, quos omnes si enumerare uellem magis tedium quam gaudium generarent, et nes st ea uerba que si omnes coram reciente dicere deberes. Si uero tantum uis aliquem deecari sic dices:*Nobilitatem uestram duxi attentius deecandum, quatinus* dic stea quiduis; uel sic: *Amicitiam tuam deecor modis omnibus quibus ssum, quatenus* ; uel sic: *Paternitatem uestram humili ece desco, quatenus* ; uel sic: *Dominationem uestram humiliter rogo, quatenus.* Clausulam enim a quacumque uolueris dictione incire tes eterquam ab istis: Ideo, idcirco, quoniam, quia, atque, ac, out, et ab omnibus coniunctionibus esitiui et subiunctiui ordinis. Et debet adminus tres distinctiones habere. Ultro uero seem habere non test quia sensus locutionis multum redderetur obscurus nisi essent rue distinctiones sicut fit quandoque in salutationibus, ut dicitur:*Uenerabilibus in Christo fratribus triarchis, archiescos, escos, abbatibus, ioribus, archiesbiteris, et uniuersis ecclesiarum elatis omnibusque Christi fidelibus ad quos littere esentes aduenerint. Uerulanus escos salutem in eo in quo est uera salus,* etc. Nota quod iuxta incium clausule debes nere unam dictionem exornatiuam si etiam non faceret ad rem, ut *Ille uero tuas desciens eces de negotio facere aliquid recusauit*. Sicut igitur in constructione emittendus est nominatiuus, sic aositione est suonendum, ut *nobilitatem uestram ecamur esentium lator*, et semr genitiuus debet eni dictioni a qua regitur et cum esitione si ibi nitur iungi, ut *esentium lator stquam ad illius domum ruenit ibi confestim egrotauit*. Accusatiuum semr nas ante uerbum, datiuum et ablatiuum si fuerit ortunum. Uocatiuum in estola nere noli quia oer discretionem sermonis est secunde rsone. Unde non debes dicere *noscat ternitas tua karissime ter.* Quia satis loqueris ad secundam rsonam r hoc onomen tuam, quod rtinet ad secundam rsonam. Et nota quod ista onomina ego et tu, uos et nos in estola nere non debes quia in uerbis ime et secunde rsone certus intelligitur nominatiuus. Unde non debes nere ad ornatum locutionis. Item nota quod uerbis tertie rsone debet ni nominatiuus nisi subintelligeretur r uerba ecedentia, uel nisi essent uerba excee actionis, ut tonat et fulminat, et nominatiuus siue sit rticium siue non debet ni in eadem clausula ubi nitur uerbum a quo regitur, et non multum debet distare ab eo ne forte uideretur alii uerbo suonere. Item nota quod adiectiua decorant estolam sed non nas ea multum remota a substantiuis, ne uideantur aliis substantiuis adherere, sed ne unam dictionem, uel duas uel tres adus inter adiectiuum et substantiuum. Item nota quod si ortet te facere mentionem de aliquo in una clausula bis uel ter ne relatam, ut *illi esco ei* uel *ium est*, sicut occurrent tibi. Si uero in alia clausula ortet te facere mentionem, ne edicto, efacto, iamdicto, etaxato, sedicto, antedicto, uel edictum, efactum, iamdictum, etaxatum, sedictum, antedictum. Item uirtus est facere dictamen lucidum et artum, ut saltim in ima olatione uel secunda te auditor intelligere ssit et melius est facere simicem ita intricatam, quod intelligi non ssis. Item uirtus est uitare yatus uocalium et sillabarum nisi nctus intercidat susnsiuus. Yatus uocalium est quando aliqua dictio desinit in uocalem, et sequens dictio inciat ab eadem uocali, ut *a tuo ordine tuum*. Yatus sillabarum est quando aliqua dictio desinit in aliquam sillabam et sequens dictio inciat ab eadem sillaba; ut *colligimus mustum*. Et nota quod yatus sillabarum ocedit ab istis tribus litteris c, r, s, sillabarum ut ca ca, ro ro, sis sis. Unde dico quod ubi tes uitare uita quia tes quandoque r mutationem unius dictionis, sed in tali loco numquam test uitari, ut *sacrosancte Romane ecclesie*. Et ita uita yatum ut sensus locutionis non reddatur obscurus quia melius est facere yatum quam dictamen intricatum. Item uirtus est unam dictionem non nere bis uel ter in aliqua clausula quia dictator in uerbis inueniendis nimium uideretur mendicus. Item uirtus est non nere duas dictiones, uel tres, uel quatuor que inciant ab una sillaba ut *uolo uobis uoluntas*. Item uirtus est consonantiam uitare quia cum rithimis et uersibus osa nullam habet affinitatem: non clauditur osa sub numero dum et consonantia sillabarum. Item si ortet te sententiam alicuius metri in estolam nere metrum redigas in osam, ut in hoc exemo *non minor est uirtus quam querere rta tueri*, sic resolue in osam; *non est minor obitas retinere acquisita quam acquirere ura*. Consonantia enim est quando aliqua dictio desinit in aliquam sillabam in fine distinctionis, et ultima dictio alterius distinctionis desinit in eandem sillabam cum ecedente uocali, ut *Miror de uobis urimum quoniam me amastis. Quare quod uobis tii michi non legastis?* Et nota quod semr in fine clausule debes nere unam dictionem trissillabam uel tetrasillabam cuius nultima onuntietur acuto acentu, uel .ii. dictiones bissillabas et ante illas ne unam dictionem dactilicam ad faciendum lcrum cursum: *Nobilitati uestre modis quibus ssum desidero famulari.* Distinctiones uero tes incire a quacumque uolueris dictione, eterquam a nam, et ac o et atque multis aliis. Forte sed quando debeas longas facere distinctiones, uel ruas dicere non ssum, sed ium uulgare rescito et te melius quam ego docebit. Unum tamen consulo quod equales facias distinctiones si uulgare tibi ebebit, et ad hoc ut facias enam distinctionem licet tibi nere unam dictionem, si nichil rtineret ad rem. In fine uero distinctionis scribe nctum susnsiuum ad denotandum sensum locutionis esse incometum et in fine distinctionis susnsiue ne dictionem nultimam cuius onuntietur acuto accentu, et ante illam ne unam dictionem dactilicam, ut *Nobilitatem uestram attentius deecor*. Distinctio quandoque constat ex uribus dictionibus, ut *Presentibus tibi litteris intimetur*, quandoque ex una littera, ut *quid est hoc*, ut *quo uadis* et omnes edicte distinctiones sunt rfecte, quoniam animus auditoris r ias scificatur. Et nota quod in fine distinctionis tes nere quam cumque uis dictionem eter quasdam coniunctiones, ut quatinus, ergo, igitur, itaque, quod, aliquin, ut et omnes coniunctiones esitiui subiunctiui ordinis et eter aduerbia negatiua, ut minime, nequaquam, et noli nere si melius tes et in fine scribe nctum anum, ut sensus locutionis denotetur esse cometus. Item nota quod ista aduerbia negatiua, minime, nullo modo, nullatenus, nequaquam, neutiquam, non debes nere nisi nulla distinctione que semiena est et ur ex dictionibus. Nec et neque colando negant, neutiquam uero turm facit negationem et noli nere si melius tes. Item nota quod dictionem equiuocam in estolam nere non debes nisi eius significatum r ecedentia uel subsequentia uerba scificetur quia inde dubietas sset oriri. Item nota quod quando minor scribit maiori uel r ri et etiam maior minori, nisi esset dominus eius, uel multo maior eo debes loqui de reciente uraliter, et de mittente singulariter. Item nota quod insur scriionem estole quando minor mittit maiori uel r ri non debes dicere *detur* quod datur a maiori ad minorem confertur, sed tes dicere *esentetur*. Item nota quod huiusmodi dictiones me, te, se, michi, tibi, sibi, imrtune se offerant dictatori. Dico quod nas contena o continentibus ut si deberes dicere *te rogo*, dicas *dilectionem tuam rogo*. Item nota quod quando distinctiones colantur r colatiuam, nisi in ultima distinctione, ut *demonstretur quod* ncti o cola susnsiui nuntur, ut *Benedicat uos diuina maiestas, ter et filius et sritus sanctus*. Item nota quod in estola non debet scribi littera crossa nisi in incio clausularum, uel nisi illa littera neretur oio nomine ut B. Item nota quod iste coniunctiones, ut, quod, et quatinus, eundem retinent sensum sed non ubicumque nitur unum test ni et aliud, ut semr debet ni cum uerbo subiunctiuo, quod uero cum subiunctiuo et indicatiuo quod ad magnum sensum cognoscere test, quatinus semr debet ni st uerbum deecatiuum. Posita narratione nenda est titio. Et nota quod licet aliquis tat uel aliquem tentis tamen test dici titio. Hec sunt signa titionis: Eaoer, quaoer, quocirca, cuius rei causa, cuiusrei gratia, quam ob rem, unde, ideoque, ergo, igitur, itaque, sed eaoer, quaoer, quocirca, ideoque sunt magis in uso. Item nota quod in titione est nendum uerbum deecatiuum, et hec sunt uerba deecatiua: rogo, oro, exoro, ecor, sulico, deecor, desco, imoro, sed exoro et sulico sunt ualde uerba suletiua, et non debes nere nisi quando scribis domino uel alicui auxilio cuius multum indiges et edicta uerba sunt ita uehementistransitionis quod actus eorum semr debet determinari r aliquem oblicum, ut *Amicitiam tuam ecor attentius*. Et nota quod st ista uerba intimo, insinuo, notifico, significo, debeat ni quod, uel ut et non quoniam et quia: *Significo tibi quod*. Item nota quod de quocumque commendas aliquem in salutatione, de eodem debes eum commendare in titione et uniuscuiusque oia nere. Quando scribis domino debes dicere *Sanctitatem exoro* ; uel *Clementiam uestram* ; uel *Pietatem uestram*. Quando uero cardinali uel esco, *Paternitatem uestram* ; uel *Prouidentiam*; uel *Benignitatem uestram*. Quando uero clerico, *Discretionem uestram*. Quando uero saenti, *Saentiam uestram*; uel *Prudentiam uestram*. Quando minor maiori si fuerit litteratus uel benefecerit ei, *Paternitatem uestram*. Si uero imratori scribit *Maiestatem uestram*; uel *Inrialem excellenciam*; uel *Magnificentiam*; uel *Maiestatis uestre tentiam*. Si regi, *Celsitudinem uestram*; uel *Regalem magnitudinem*. Si comiti, *Magnitudinem uestram*; uel *Nobilitatem*. Si domino, *Dominationem uestram*. Si militi, *Nobilitatem uestram*. Si lo alicuius ciuitatis uel castri, uel uribus decem, *Uniuersitatem uestram*. Si tri, *Paternitatem uestram*. Si matri, *Maternitatem uestram*. Si amico, *Dilectionem* uel *Amicitiam uestram*. Si mulieri, *Pulcritudinem uestram* uel *Nobilitatem uestram*. Item nota quod si ortet te duo significata nere in estola has dictiones ne inter utrumque, eterea, insur, ad hec, ad hoc. Item nota quod conclusionem non debes diuidere a titione; quia quotiens rfecte comes quod uis dicere in ueritate concludis, sed si uis diuidere has dictiones ne quia. Sunt signa conclusionis: uerumquia, uerumquoniam, sed quia, sed quoniam. Uidimus unumquemque salutari, et quomodo negotium narrare, et que uitia uitare, et quas uirtutes inserere, et que sint signa titionis, diuisionis, et conclusionis; nunc uidendum est quomodo estolis tibi transmissis ualeas resndere. Considera igitur imo estole significatum et sicut te in salutatione et aliis honorat, sic eum honora nisi esset dominus tuus uel maior te. Sic igitur incire tes:*Amicitie uestre litteris rlectis sum gaudio ineffabili reetus*; narra stea quod uis. Uel sic, *Dilectionis uestre litteris receis et illis rlectis diligenter meus animus quam urimum exultauit*. Uel sic, *Nobilitatis uestre litteris occulo intuens iocundanti exultaui urimum*. Uel sic, *Uisis uestre dominationis litteris, et summa diligentialectis*. Uel sic, *Paternitatis uestre litteras ea que debui rece affectione*. Uel sic, *Uestrarum litterarum receo tenore et earum significatoti enius intellecto*. Uel sic, *Dominationis uestre litteras rece animo gratulanti, sed earum exicato uolumine totum est gaudium uersum in merorem*. Positis igitur salutatione, narratione, et titione michi tria consideranda occurrunt: imo inscio gramaticam, secundo sitionem uerborum, tertio sensum locutionis. Sed magis ad sensum resce locutionis, quia nichil odest si lcra dicis uerba, et nullum retinent sensum. Si quis enim diceret uidi asinum inter choros angelorum manu tenentem citharam et dibus salientem et ectrum digitis suis lcherrimum tenebat, et in eorum esentia tam dulciter cytharizabat, quod oer illius dulcissonum tactum omnes angeli mouebuntur ad risum, esset merito asinus et ab omnibus deridendus. Considera itaque semr locutionis sensum, et latinum solue in uulgare, et sic rfecte noscere ualebis. Quia in suriori osculo exordia me facturum omisi, idcirco exordia unicuique conuenientia r ordinem nam. Sic igitur escos cum catulo test exordiri quando scribunt domino o negotio ecclesie:*Cum ecclesia Signina nullo mediante ad astolice sedis rtineat iurisdictionem, credimus et sramus uos illius iura uelle conseruare illesa et ab indebite molestantibus ternaliter tueri. Hinc est quod uestre intimamus sanctitati, quod*; Uel sic:*Cum uniuersi Christi fideles oressi ad uestre sanctitatis astolatum decurrunt, nos qui de uniuersalis ecclesie gremio sumus ad uestri astolatus clementiam confidenter recurrimus credentes de stulatis a uestra etate nullo modo ti relsam. Inde est quod uestre sanctitati significamus quod.* Uel sic:*Cum de gremio matris ecclesie simus et uestro astolatui fuerimus et simus subiecti ad uestram clementiam recurrere nullatenus dubitamus quotiens ecclesie nostre immoti uestre negotia grauia nobis ragenda incumbunt. Hinc est quod clementie uestre cumus intimare quod.* Uel sic:*De antiqua consuetudine et assueta benignitate astolice sedis ocedit suis subditis in dubitabilibus consilium imrtiri ut astolico consilio fulti casus secure decidere ssint. Hinc est quod uestre sanctitati intimamus quod.* Uel sic:*Cum omnium fidelium iura ecclesia Romana defendat, et ab indebite molestantibus tueatur, iura ecclesie Signine uos credimus uelle conseruare illesa que nullo mediante ad astolice sedis iurisdictionem dinoscitur rtinere. Inde est quod uestre intimamus sanctitati quod.* Consules ciuitatum sic ssunt exordiri quando scribunt domino :*Cum simus ecclesie Romane fideles et uestro astolatui sanctissimo subiecti semr extiterimus et deuoti ad uestre sanctitatis clementiam recurrere non dubitamus quotiens nos uestros tentes indebite molestant. Nouerit igitur sanctitas uestra quod.* Uel sic:*De assueta consuetudine astolice sedis ocedit suos fideles oressos sue tentie dextera tueri, et eorum iura inuiolabiter obseruare. Noscat itaque sanctitas uestra quod.* Uel sic:*Cum uniuersos Christi fideles ecclesia Romana tentie dextera otegat atque defendat, ciuitatem Signinam scialiter a tentibus defendere debet, que semr ecclesie Romane ac uestre sanctitati fidelis extitit et deuota. Hinc est quod uestre cumus intimare sanctitati quod.* Uel sic:*Licet sanctitati uestre clementiam ignoranter offendisse uideamur, de astolica tamen mansuetudine ac benignitate confisi que non solum culs sed etiam ccatis ignoscit, ad uestre clementie des audemus recurrere srantes uos nobis ueniam de commissis daturum. Quaoer sanctitatem uestram flexis genibus exoramus quatenus.* Uel sic:*Quod uestri astolatus acem litteris frequentius infestamus, clementia uestra dignetur tollerare benigne quoniam neccessitas incumbens nos hoc facere comllit. Hinc est quod uestre sanctitati cumus notificari quod.* Uel sic:*Quia litterarum frequentia uestre sanctitatis aures lsamus, etas uestra benigne tollerare dignetur, quoniam ricula ura que nobis surincumbunt hoc nos facere cogunt. Cuius rei gratia uestro astolatui intimamus quod.* Clericus sic test exordiri quando scribit domino esco, uel quando minor scribit maiori:*Cum uestra ouidentia consueuerit ingnotis et extraneis ouidere, qui semr uobis extiti subditus et fidelis ad uestram non titubo recurrere ternitatem srans de stulatis uestra tantummodo gratia nullam ti relsam. Inde est.**Licet ternitati uestre seruitium aliquod non imnderim, de uestra tamen benignitate confisus ternitatem uestram non dubito deecari cum uestrum michi auxilium fuerit ortunum. Eaoer ternitatem uestram duxi humiliter deecandam, quatenus.**Quia de uestre ternitatis ouidentia indubitam fiduciam gero, a uestra non dubito aliquid extere benignitate srans uos iustis meis ecibus benignum ebere assensum. Uestram igitur ternitatem humili ece desco quatenus.* *Cum sim uestre ternitatis anta humilis et deuotus alumus et me ab infantia rore uestre gratie rigaueritis, non credo uos emulorum fallaciis etatis uestre aures inclinasse qui michi uestram gratiam subtrahere nituntur. Eaoer humilitatem uestram humiliter oro, quatenus.* *Cum uos trem sritualem et unicum retem benefactorem ad uestram non dubito recurrere ouidentiam cum michi neccessitas incumbere uidetur. Quocirca ternitatem uestram humili ece desco quatenus.**Postquam diuine acuit ouidentie me utroque iuare rente uos michi ter et unicus benefactor extitistis ut ab omni solatio non essem nitus destitutus. Quaoer uos attentius deecor, quatenus.**Cum uos mihi ter r beneficium et scialis sitis benefactor ad uestram ternitatem, cum maxima fiducia curro, credens quod meas iustas eces dignabimini exaudire. Quaoer uos in quantum ssum deecor quatenus.* *Cum uos e cunctis mortalibus timeam et amem, et dum sritus rexerit artus cuam honorare, ad dominationis uestre nobilitatem confidenter recurro, ut michi uestro famulo neccessitatibus uribus irretito dignemini subuenire. Uestre igitur sulico nobilitati quatenus.**Cum uos trem r beneficium et scialem dominum recognoscam qui me infantie custos eritie tutela ternitatis incrementum et sulementum michi fuistis urtatis ad uestrum non dubito dominium recurrere cum uestro auxilio uideor indigere. Ideoque.* Si uis extere consilium:*Licet mea non ecesserint obsequia ut uos debeam sur aliquo deecari de uestra tamen benignitate in multis ostensa confisus auxilium uestrum non dubito imorare cum illud michi nostrisque consanguineis fuerit ortunum. Eaoer.**Cum uos diuina ouidentia multiici ditauerit scientia et sale saentie condiuerit non debetis eam condere sub modio sed sur candelabrum nere deauratum ut luceat omnibus habitantibus in domo quod r hoc bone onionisodor suauis longe lateque fundatur. Quaoer.**Tanta uos scientia diuina saentia reeuit, quod urbemRomam regere atque gubernare sciretis, et etiam in grauibus alicui consilium inrtiri ssetis. Cuius rei causa.**Quia uos nosco in omnibus saentem et in rebus agendis ouidum et discretum ad uos tamquam dominum recurrere non dubito consilium et uestrum auxilium humiliter inorando. Quocirca.**Tanta est uestre saentie ofunditas et uerborum suauium dulcedo quod non a remotis esenti estola exordiri ortetquoniam ex uestra discretione ucissimus uerbis colligitis ura. Quaoer.**Uestre saentie odor iam est longe lateque diffusus et uelut aromatum fumus ad tentum nares deuenit. Unde debetis summo conamine niti ut de bono in melius dante Domino augmentari ssitis. Quam ob rem.* Sic test aliquis exordiri quando scribit amico suo:*Quia de uestra urimum amicitia confido uestrum nondubito auxilium imorare cum ium michi fuerit ortunum. Quaoer.**Quotiens uestre dulcissime societatis et gaudii eteriti inter nos habiti recordor, animus meus gaudio tridiat ineffabile quoniam inter nos dilectio ra uigebat quod Pilades et Horestes esse a uribus uidebamur. Quaoer.* *De uestre sinceritate amicitie confidens ad uos tanquamscialem et amicum karissimum recurro, uestrum auxilium confidentius imorando. Quocirca.**Gaudii et letitie olim inter nos habiti recordans, gaudio ineffabili exulto, sed stquam de absentia uestra mecum tacitus reuoluo, totum gaudium uertitur in memorem, quoniam soliuagus in deserto uideor sine uobis rmanere. Uestram igitur amicitiam.**Tanta inter nos olim uiguit dilectio ra et societas salubris extitit et fidelis quod dictis actibus atque unum et idem ab omnibus uidebamur. Cuius rei gratia modo de uobis tamquam de karissimo et sciali amico confido idcirco uestrum auxilium non dubito imorare. Quocirca.**Quia sumus rissime dilectionis uinculo colati et a uribus unum esse r amicorum uidemur, uos in meis negotiis cum magna fiducia comllo, ut uestro suffragio fultus quod affecto rficere ssim. Quocirca.**Gaudio ineffabili uideor iocundari quotiens uestre dulcissime recordor societatis, quoniam gaudiis multiicibus iugiter uigebamus utebamur uerbo suauissimo adinuicem referentes. Quocirca.**Quia uos scialem et karissimum teneo amicum, sine uestro consilio nec debeo nec ssum aliud inchoare si etiam ad meum quamurimum redundaret honorem. Quaoer.**Quoniam sur cunctos meos amicos uos dilexi et diligo animi affectione, sine uestro consilio nolo nec nolui aliquid inchoare quia me nosco uestro consilio oficuum fore consecuturum. Quocirca.* Sic ssunt exordiri consules quando scribunt consulibus alterius ciuitatis:*Cum nostri edecessores cum uestris cis et dilectionis fuerint uinculo colati, nos eorum uestigia r omnia imitari uolentes cem et unitatem uobiscum affectamus omni temre retinere. Quaoer.* *Quia nostri edecessores cum uestris se non modicum omni temre dilexerunt obsequia grata seus ad inuicem conferentes, ad uos tamquam ad amicos dominabiles recurrimus auxilium uestrum confidentius inorando. Hinc est quod uestre significamus nobilitati quod.**Tanta inter uestros et nostros edecessores uiguit dilectio ra ut quod uestris acebat nostri omnimode diligebant et sic unitatis et dilectionis uinculo iuncti de inimicis se seus habuerunt triumum. Nos autem eorum uestigia ymitare uolentes cem et societatem uobiscum uolumus iuramento firmare ut cis et dilectionis nodo coniuncti inimicos multiiciter exgnare ssimus. Quocirca.**Uelut a uestris seus accemus antiquis in tantum se ad inuicem uestri cum nostris edecessores dilexerunt quod non extranei sed consanguinei uidebantur et ciues. Nos autem antiquorum uestigia sequentes uos in quantum ssumus omni temre affectamus honorare. Quaoer.* *Quot et quanta uestris antecessoribus et uobis contulimus obsequia grata, a nobilitatis uestre memoria non credimus excidisse, quia quotiens nos ad uestrum seruitium aellastis et honorem, animo gratulanti uenimus o sse rati. Quocirca.**Quia uestram amicitiam et societatem affectamus omni temre obseruare illesam eam uolumus iuramento firmare, ut dilectionis et iuramenti uinculo stricti et nostra bonade bono in melius augmententur. Quaoer.**Quot et quanta comoda de concordia et ce inter nos habita nos et uos consequemur uobis credimus omnimode fore manifestum quia non sunt due in his rtibus ciuitates inter quas magis quam inter nos adiaceat amor. Eaoer.* *Cum uobis uelut amicis et dominis omni temre seruiuerimus et in his que uobis grata fuere benignum aebuerimus asensum, cum magna fiducia ad dominabilem uestram amicitiam recurrimus quotiens nobis uestrum auxilium fuerit ortunum. Quaoer.* *Quia de uobis tamquam de scialibus amicis confidimus, uestrum auxilium confidentius imoramus cum nobis ium fuerit ortunum. Quocirca.**Cum a sanctis iubeatur scriuris et arobata consuetudine arobetur fidem in cunctis omissam inuiolabiliter obseruari, de uestra ssumus non modicum udentia mirari quomodo fidem datam tam turter uiolastis anime riculum incurrere non uerentes. Quaoer.**Cumque fides in cunctis omissa sancta eciente scriura et in usu arobante debeat inuiolabiliter obseruari, de uobis quam urimum admiramur qua de causa fidem inter nos exhibitam uiolastis.* Consules sic ssunt exordiri quando scribunt alicui baronum:*Quia de uestra nobilitate et amicitia dominabili urimum confidimus, uos in nostris negotiis confidentius comllamus credentes uos nobis uestris amicis uestrum auxilium collaturum. Quocirca.**Quanta cordis affectione et animi sinceritate uestris seruiuerimus edecessoribus et uobis etiam in hiis, que ualuimus seruire a uestra non credimus excidisse memoria quia quotiens nos ad uestrum seruitium aellastis et honorem secundum nostrum sse nullatenus tardauimus uenire. Quaoer.**De uestre nobilitatis sinceritate de qua fiduciam gerimus indubitatam urimum confidentes auxilium uestrum confidentiusimoramus, in hiis ecie que ad uestrum uel ad nostrum sctent oficuum et honorem. Quaoer.**Quoniam inter nos et uos fidelis societas fuit, et semr dilectio uiguit ra, cum magna fiducia auxilium a uestra dominabili amicitia imoramus cum io aliquo modo indigere uidemur. Cuius rei causa.* *Quia uerborum olixitas est aurium inimica et longus sermo tedium generat in animo auditoris idcirco sub breuiloquio negotium quod nur accidit nobis uobis cumus intimare. Quaoer.* *Si uellem esenti estola exordiri a remotis uiderer uobis forte adulari et beniuolentiam uestram caare de nouo quam credo uestra tantummodo diu gratia acquisisse. Quaoer.* *Si lcris exordiis et efacionibus coloratis esenti estola exordirer, uiderer uestram amicitiam de nouo acquirere uelle quam credo uestram tantummodo diu gratiam acquisitam habere. Uestre igitur amicitie simicibus notifico uerbis quod.* *In esenti estola non ortet me sumere exordium a remotis ne uerborum olixitas uestras nullo modo aures aggrauaret, et ne forte uestram dominabilem amicitiam blanditorie acquirere uiderer quam sro gratia uestri integram et illesam habere. Simicibus itaque uerbis uos attentius ecor quatenus.**Ad uestram beniuolentiam caandam non ortet me dicere uerba rlita colores et lcras aefaciones quia tanta est uestre saentie cognitio quod uerbis simicibus tantum affectionem mei animi cognoscetis. Quam ob rem.* Escos sic test exordiri quando scribit alicui esco o aliquo negotio:*Grauissima corris egritudine imditi, die sabati diuina non terimus officia celebrare et nostros clericos ad sacros ordines more solito omoueret. Quaoer.**Pro quibusdam ecclesie nostre negotiis que nobis occurrunt ragenda irretiti cena domini diuinis officiis non ualebimus interesse et sanctum crisma more solito consecrare. Quocirca.**Placuit summo ntifici causam matrimonii que uertitur inter P. et M., uestros rrochianos, nostro examini commettere, ut rtibus auditis et cognita ueritate quod esset iustum nulla obstante aellatione discerneremus, et decretum r censuram ecclesiasticam causamque faceremus obseruari. Cuius rei causa.**Per litteras astolicas recimus in mandatis quod causam matrimonii que inter J. et M., uestros rochianos uertitur summa discerneremus diligentia, et hinc inde cognita ueritate quod iustum esset sine aellationis remedio iudicaremus, et quod discerneremus r censuram ecclesiasticam faceremus obseruari. Quocirca.**Dominus uos ouidum et discretum in rebus agendis cognoscens causam que inter P., ciuem Signinum ab una rte, et Q. rrochianum uestrum ab alia uertitur uestro examini commisit, ut rtibus hinc inde auditis eam sine debito decideretis. Quaoer.**Quia uos dominus cognouit in cunctis esse ouidum et discretum causam matrimonii que uertitur inter J. et B. uestre audiencie commisit, ut hinc inde cognita ueritate eam canonico fine decideretis. Cuius rei causa.* Sic test escos exordiri quando scribit elato uel clerico suo:* Ex questione dilecti filii et familiaris nostri B. cognouimus quod eum indebite et sine causa rationabili molestabas, et injuriosa ei uerba etiam inferebas. Quocirca.**Presentium lator ante nostram esentiam accedens de te magnam suit querimoniam, dicens te illum indebite molestare et etiam uerborum oroia illungiter inferre. Quaoer.* *Grauis querela dilecti filii nostri P. ad nos delata ruenit quod cum in ssessione cuiusdam terre sementaricie foret, tu eum in requisitum de ssessione uiolenter exlisti. Quaoer.**Dilectus filius noster O. nobis suis litteris intimauit, quod cum fratre suo G. ad tanta uerba deuenit quod unus alteri mortem machinatur. Ne uero tantum scelus numquam rfici ssit deuotioni tue r scria esentia mandamuseciendo, quatenus.**Ante lator esentium nostram esentiam constitutus deM., fratre et consortio tuo, querimoniam suit dicens quodeum sine cul uerberauit multa uerborum ei imoiainferendo. Quaoer.**Ex quorumdam accemus relatione quod focariam indomo oia retinebas blice quod tollerare non ssumusnec debemus. Quaoer.**Ex multorum relatione audiuimus quod dominus estin estate futura in Camniam uenturus oer quemhonorifice ortet uos in uictualibus erare. Quaoer. **Presentium latorem dilectum filium et familiarem nostrum,P., quem o quibusdam ecclesie nostre negotiis ad urbemtransmisimus, uniuersitati uestre recommendamusdeuotionem uestram attentius deecantes quatenus ei insuis neccessitatibus in eundo et redeundo ouideatis iicum a uobis tierit securum ducatum estantes.Quaoer.* Sic test aliquis exordiri quando scribit alicui obitum alicuius *In huius estole titulo salutem uobis oaui, sed narrationis testus contradicere uidetur quia dilectissimi filii uestri obitum uobis cogor intimare. Nam cum oer suas multiices obitates ab omnibus honoraretur, et inter suos socios anum existeret amabilis, grauissima est arreus egretudine unde a medicorum medico auxilio nitus destitutus, quarto nonas Martii uiam uniuerse carnisintrauit.**A dolore cordis et mentis tristitia stillus meus sumit quoniam uenerabilis fratris uestri obitum magistri uidelicet Alberti, uobis cogor intimare qui oer suas multiices bonitates ab omnibus amabatur.* In incio huius estole salutem uobis oaui, sed salus r quam ab omnibus amabamini est nitus extincta, quia dilectus filius uester qui multiici scientia imbutus ab omnibus amabatur, et modo nonas Madii de hoc seculo ad aliud uocante Domino emigrauit. Sic test aliquis exordiri quando non uult referre alicui grates.*Ad referendas uobis gratiarum actiones desunt loquele, et uerborum sitiones non ualeo aliquas inuenire o quibus uestre ternitati o beneficiis michi a uobis collatis ualerem gratias referre, sed Dominum humiliter rogo qui est bonorum omnium retributor, ut hic et in futuro dignum uobis emium retribuere dignetur.**Nouas uerborum sitiones non ualeo aliquatinus inuenire r quas uestram ssem beniuolentiam caare et grates conuenibiles oer ura beneficia uestre ternitati referre, sed homnitentem humili ece desco ut meum suleat defectum, et dignum o collatis meritum retribuere dignetur.**Non sunt loquele neque sermones quibus conuenienterternitati uestre ualerem gratias o beneficiis michi collatis referre, sed Domino humiliter ecor ut meum dignetur sulere defectum et uice mea emium uobis reddat.* Sic filius tri:*Paternitati uestre gratias refero coosas eo quod me sur sincera dilexisti caritate, et que ad meum sctarunt honorem facere non tardauistis sicut r orum exhibitionem rndo.**Necessitatibus urimus inretitus ad uestram audeo recurrere ternitatem, srans uos ternali etate moueri at michi uestro filio ternaliter dignabimini ouidere. Quaoer.**Ad ternitatem ac etatem confidentius recurro ut michi egenti dignetur subuenite quia non est aliquis qui michi debeat benefacere stquam ab eo qui de oiis me genuit lumbis sum nitus derelictus.**In urima necessitate situs ad uos trem et scialem recurro benefactorem, credens uos sur me etatis uiscera mouere, ut michi uri et egeno dignemini subuenire et manus rrigere karitatis.* Sic test escos exordiri quando scribit o aliquo nitente uel hostalario:*Dum sumus in hac ualle miserie et tenebrarum ora caligine mortis ore summo laborare debemus ut ad triam de qua eiecti sumus r laum imi hominis redire ualeamus. Sane esentium lator G. cuens ad edictamtriam bonis oribus remeare quandam cet ecclesiam ad honorem Dei et beati H. hedificare in ciuitate Signina, ubi orationes ex sacrificia grata Deo fieri ssint.**Humani generis sulantator serns antiquis qui iugiter circuit querens quem deuoret totis uiribus conatur ut in Christi membra renatos ad interitum faciat deuenire et eorum animas in ignem mitti Gehenne. Cuius suggestione esentium lator B. inductus cum tre suo deuenit ad uerba, de uerbis ad uerbera unde gladio euaginato illum incate rcussit dee quo uulnere de hoc seculo ad aliud emigrauit.* *Post imi hominis transgressionem humani generis inimicus totis uiribus elaborat, ut fidelium animas ad tartareos ignes deducat ubi cruciatibus senternis cruciantur et uermibus mordacissimis comedantur. Suggestione cuius esentum lator inductus cum quodam suo conuicinio ad uerba deuenit, et ium cum cultello in ctore rcussit de quo uulnere exrauit.* Sic test dicere amicus amasie sue:*Audiui de quo facta est tristis anima mea, dolor geminatur, lacrime manant, habundant gemitus, susria sssantur quoniam ueridica relatione acce quod aduersus me inculbilem indignationis animum conceratis, quod fortius iaculis acutis, meam rtransiuit animam. Nam cum in uobis tantummodo mea ss ndeat et salus, et r uos srem in hoc seculo uiuere, et mori quia sine uobis in hac uita semiuiuus inter homines uideor rmanere, cesset igitur indignatio uestra, tenuentur mine, irascibilis animus euanescat et me occulo amicabili dignemini intueri, tristitiam meam uestris uerbis suauissimis consolando, ut sritum ofugum in meum cors remittatis, qui oer indignationem uersus me conceam r auras uagatur, quod si non feceritis sciatis me de hoc seculo ad aliud in oximo transiturum.**Egritudinis mee cumulum ulterius deferre non ualens cogor uestre lcritudini enarrare que adhuc alicui non ndi nec libens uellem olare, set quia medicinam conuenibilem egritudini mee non ualeo inuenire, auxilium uestrum me ortet imorare quoniam uos sitis meus medicus, uita, salus, et fortitudo que me tantummodo de uulnere sanare testis. Quedam enim sagitta tenuissima r occulorum aciem intrans nec llam offendens ad mea interiora transiuit que ualde serns calida mea uitalia girat, et me centies in die cogit sritum elaxare et hoc non imssibile uestre lcritudini uideatur, si uultis subtiliter intueri quia quemadmodum radius solis r fenestram uitream intrans domum illuminat et fenestram non ledit, sic uestro dulcissimo illaqueatus amore uisibiles agas deuitans inuisibili sum uulnere uulneratus. Cum autem alio die ad ecclesiam orabatis inter alias fulgebatis ut sydus matutinum uidi uos mouere occulos dilucidos et filius Ueneris tunc me aurea sagitta uulnerauit que sritalia tangens non me rmittit esse quod fueram. Parcat igitur dominatio uestra, ueniat medicina, succurrat medicus, festinet adiutor, quia si uobis secreto non in oximo loquar, abierit lcritudo tenuabuntur artus et de hoc seculo ad aliud sine dubio transibo.*Exiciunt ysagoge boni comgni. |