1 line
5.7 KiB
Plaintext
1 line
5.7 KiB
Plaintext
Responsiua iustitiarii ad imperatorem, excusando se de obiectisDebita reuerentia maiestatis uestrae receptis et intellectis apicibus, in quibus euidentem innocentiae meae causam perpendi, negligentis incuriae perniciosis maculis offuscatam, statim obstupui.Sed stupore tractu temporis, exposcente ueritatis indagine, ab irreptione corporis recedente, aliquantulum meus animus respirauit; sic, quod inflictae maculae cogitationis opacae cumulum subiens, non nisi conquestionis materiam potuit eructare. En per uestrae maiestatis apices est assertum, quod in regenda prouincia otiosum, inertem me gero, tepidum pariter et remissum. Sicque peruigil cura mea dormienti cessit incuriae, sollicitudo cessit inertiae, quieti labor cessit continuae, dum pretensae incuriositatis opaca caligo luculentam mei laboris operam operit et falsae accusationis obiectio ueritatis instantiam offuscauit. De quo, si dicere liceat, nulla me labis contagio polluit nec secreta cordis offensio me remordet. Uellem itaque quod, si relata ueritatis fulcimento quomodolibet fulcirentur, seuerus iuris aculeus equa lance iudicii percurreret mentem meam; nam quod de iure uenit supplicium leuiter est ferendum. Sed quia, teste ueri Dei iudicio, nulla macula negligentiae aspersus, de neglecta cura decretae michi prouinciae nulla iusta causa suadente, percutior. Dolore satis admoueor et, pro tanta calamitate doloris attributae michi sine causa desidiae, compellor emittere spiritum rationis, nisi forsan hanc tantum dixero ultimam esse aduersae fortunae sarcinam, quia dum miseris aliquod crimen infligitur, quae sine causa perferunt, meruisse creduntur. Scio quidem, quod ipsa rerum necessitate cogente nec minus diuinae prouisionis instinctu principes gentium sunt statuti. Quo, uitae necisque arbitri gentibus, super quas quisque fortunam, sortem statumque habet, alios uelut executores diuinae sententiae stabilirent, quod ubi presentialiter esse non possent, adesse potentialiter crederentur; per loca remota sui regiminis officiales ydoneos, quos sui lateris comitatus illustrat quasi partes sui corporis, destinarent. Per quos purgarentur commissa facinora, contentiosa coartarentur, iurgia iniqua supplantarentur, excessus, eorumque fautores, actores, et complices, personarum et criminum qualitate pensata, pena debita dampnarentur et traderentur morti, potissime publicorum itinerum aggressores, cum intersit reipublicae secure quemlibet per itinera publica comeare. Conuenit enim, ut in delinquentem pro qualitate delicti sententia tribuatur, ne, si delinquentibus indulgeatur, ex indulgentia crimina subleuentur. Et est a summo Preside summa humanarum atque diuinarum rerum data nobis instructio, ut iniquis hominibus impium non remaneat presidium necdum quis peccandi locus delinquentibus relinquatur, sed ille seruetur innocens, qui reuera innoxius est in culpa, nec reputetur improbus, si quis ex proba sese allegatione tuetur, quid pro puritate pretendens. Nec ignoro similiter, quod, cum ex alto iustitiae solio media statera iudicii actus filiorum hominum compensabit, nec boni premiis nec suppliciis malefactores carebunt. Scio enim, quod officiales, qui scelera reperta non iudicant, uelut conscii, uelut criminosi festinant et in eos merito seuerus exercetur gladius ultionis, ut in sua nequeant nequitia gloriari. Cum igitur unusquisque bene iudicet quae cognoscit et horum iudex optimus censeatur qui, discussione debita non obmissa, sub diligentis examinis lima legitimo testimonio comprobatur, miror tam instructum iudicem tam leuiter commoueri ad tam leuem delationem, qua de malorum deliberatione describor et de funesta pecuniae perceptione compulsor et sic uendere pretio iustitiae misterium asseueror, ut ueri iudicium citra mundi limites religetur. Siquidem hoc in me concurreret, mea sententia condempnarer, quia ipse contra me testis et iudex existerem et locus testibus exteris non daretur. Est utique nequaquam facile credere, quod quis sibi fodiat foueam, in quam cadat; quod quis contra se ferat sententiam et in sui dispendium sic terribile testimonium introducat. Quod ipse idem fecissem, si criminis obiecta pretensi ueritatis fomite fouerentur.Discutiat ergo, si placet, uestra serenitas, iuxta quod iacet ipsius rei ueritatis effectus.Circuiui enim continua discussione decretam michi prouinciam et ipsam malis hominibus expurgaui.Stratas inueni tutas, predia tutiora et tutissima corpora ciuitatum, et numquam adeo, inter uestros subditos decretae michi prouinciae, uidi stare concordiam quietis et pacis: armorum cruenta spectacula cerno quiescere, quae in ipsius officii mei principio efferuebant. Supplex igitur queso, quod delata non placeant, uidelicet quod frequentaui loca fertilia, sterilia uero sicco pede transiui, cutem colere non postposui nec esse desii de genere Epicuri, quia numquam fui de tali scola discipulus nec de tali disciplina magister. Nam quis rei posset esse finalis exitus, quem nullum principium antecedit? quis sperat posse desinere, quod non cepit? aut quis se asserit ab eo incipere etiam, quo finitur? Seuiat in delatores tam improbos ira Dei et detrahentes michi non pertranseat furor uester.Et quia conscientiae meae sinceritas puritatem lucis desiderat clarioris, maiestati regiae humiliter supplico consternatus ad pedes, quatenus diligentis inquisitionis officium obiecta discutiat. Per quam contra me si probationis argumenta preualeant, uindictae penam non fugio, cui uoluntate spontanea me submitto. Presto sum etenim, si quid impium indebite gesserim, corporalibus expiare piaculis et quicquid per improuidentiam sensualitas attulit rationis imperio reformare. Quod si delatorum labia, quae ardentis inuidiae liuor exacuit, falsitate farcita ueritas ipsa monstrabit, cum se tristi supplicio dignos effecerint, regalis indignationis fulmine feriantur. |