dante-verification/testi/Dante_epistola10.txt

*Quomodo sola sedet ciuitas plena populo! facta est quasi uidua domina gentium*. Principum quondam Phariseorum cupiditas que sacerdotium uetus abominabile fecit, non modo leuitice prolis ministerium transtulit, quin et preelecte ciuitati Dauid obsidionem peperit et ruinam.
Quod quidem de specula punctalis eternitatis intuens qui solus eternus est, mentem Deo dignam uiri prophetici per Spiritum Sanctum sua iussione impressit, et is sanctam Ierusalem uelut exstinctam per uerba presignata et nimium, proh dolor!, iterata defleuit.
Nos quoque eundem Patrem et Filium, eundem Deum et hominem, nec non eandem Matrem et Uirginem profitentes, propter quos et propter quorum salutem ter de caritate interrogatum et dictum est: Petre, pasce sacrosanctum ouile; Romam–cui, post tot triumphorum pompas, et uerbo et opere Christus orbis confirmauit imperium, quam etiam ille Petrus, et Paulus gentium predicator, in apostolicam sedem aspergine proprii sanguinis consecrauit –, cum Ieremia, non lugenda preuenientes sed post ipsa dolentes, uiduam et desertam lugere compellimur.
Piget, heu!, non minus quam plagam lamentabilem cernere, quod heresium, impietatis fautores, Iudei, Saraceni et gentes, sabbata nostra rident, et, ut fertur, conclamant: *Ubi est Deus eorum?*; et quod forsan suis insidiis apostate Potestates contra defensantes Angelos hoc adscribunt; et, quod horribilius est, quod astronomi quidam et crude prophetantes necessarium asserunt quod, male usi libertate arbitrii, eligere maluistis.
Uos equidem, Ecclesie militantis ueluti primi prepositi pili, per manifestam orbitam Crucifixi currum Sponse regere negligentes, non aliter quam falsus auriga Pheton exorbitastis; et quorum sequentem gregem per saltus peregrinationis huius illustrare intererat, ipsum una uobiscum ad precipitium traduxistis.
Nec adimitanda recenseo–cum dorsa, non uultus, ad Sponse uehiculum habeatis, et uere dici possetis, qui Prophete ostensi sunt, male uersi ad templum–uobis ignem de celo missum despicientibus, ubi nunc are ab alieno calescunt; uobis columbas in templo uendentibus, ubi que pretio mensurari non possunt, in detrimentum hinc inde commutantium uenalia facta sunt.
Sed attendatis ad funiculum, attendatis ad ignem, neque patientiam contemnatis Illius qui ad penitentiam uos expectat.
Quod si de prelibato precipitio dubitatur, quid aliud declarando respondeam, nisi quod in Alcimum cum Demetrio consensistis?
Forsitan et quis iste, qui Oze repentinum supplicium non formidans, ad arcam, quamuis labantem, se erigit? indignanter obiurgabitis. Quippe de ouibus in pascuis Iesu Christi minima una sum; quippe nulla pastorali auctoritate abutens, quoniam diuitie mecum non sunt. Non ergo diuitiarum, sed *gratia Dei sum id quod sum*, et *zelus domus eius comedit me*.
Nam etiam in *ore lactentium et infantium* sonuit iam Deo placita ueritas, et cecus natus ueritatem confessus est, quam Pharisei non modo tacebant, sed et maligne reflectere conabantur. Hiis habeo persuasum quod audeo.
Habeo preter hec preceptorem Phylosophum qui, cuncta moralia dogmatizans, amicis omnibus ueritatem docuit preferendam.
Nec Oze presumptio quam obiectandam quis crederet, quasi temere prorumpentem me inficit sui tabe reatus; quia ille ad arcam, ego ad boues calcitrantes et per abuia distrahentes attendo. Ille ad arcam proficiat qui salutiferos oculos ad nauiculam fluctuantem aperuit.
Non itaque uideor quemquam exacerbasse ad iurgia; quin potius confusionis ruborem et in uobis et aliis, nomine solo archimandritis, per orbem dumtaxat pudor eradicatus non sit totaliter, accendisse; cum de tot pastoris officium usurpantibus, de tot ouibus, et si non ablatis, neglectis tamen et incustoditis in pascuis, una sola uox, sola pia, et hec priuata, in matris Ecclesie quasi funere audiatur.
Quidni? Cupiditatem unusquisque sibi duxit uxorem, quemadmodum et uos, que nunquam pietatis et equitatis, ut caritas, sed semper impietatis et iniquitatis est genitrix.
A, mater piissima, sponsa Christi, que in aqua et Spiritu generas tibi filios ad ruborem! Non caritas, non Astrea, sed filie sanguisuge facte sunt tibi nurus; que quales pariant tibi fetus, preter Lunensem pontificem omnes alii contestantur.
Iacet Gregorius tuus in telis aranearum; iacet Ambrosius in neglectis clericorum latibulis; iacet Augustinus abiectus, Dionysius, Damascenus et Beda; et nescio quod Speculum, Innocentium et Ostiensem declamant. Cur non? Illi Deum querebant, ut finem et optimum; isti census et beneficia consecuntur.
Sed, o patres, ne me phenicem extimetis in orbe terrarum; omnes enim que garrio murmurant aut mussant aut cogitant aut somniant, et que inuenta non attestantur.
Nonnulli sunt in admiratione suspensi: an semper et hoc silebunt, neque Factori suo testimonium reddent? Uiuit Dominus, quia Qui mouit linguam in asina Balaam, Dominus est etiam modernorum brutorum.
Iam garrulus factus sum: uos me coegistis. Pudeat ergo tam ab infra, non de celo ut absoluat, argui uel moneri.
Recte quidem nobiscum agitur, cum ex ea parte pulsatur ad nos ad quam cum ceteris sensibus inflet auditum, ac pariat pudor in nobis penitudinem, primogenitam suam, et hec propositum emendationis aggeneret.
Quod ut gloriosa longanimitas foueat et defendat, Romam urbem, nunc utroque lumine destitutam, nunc Annibali nedum alii miserandam, solam sedentem et uiduam prout superius proclamatur, qualis est, pro modulo uestre ymaginis ante mentales oculos affigatis oportet.
Et ad uos hec sunt maxime qui sacrum Tiberim paruuli cognouistis. Nam etsi Latiale caput pie cunctis est Ytalis diligendum tanquam comune sue ciuilitatis principium, uestrum iuste censetur accuratissime colere ipsum, cum sit uobis principium ipsius quoque esse.
Et si ceteros Ytalos in presens miseria dolore confecit et rubore confudit, erubescendum esse uobis dolendumque quis dubitet, qui causa insolite sui uel Solis eclipsis tum fuistis?
Tu pre omnibus, Urse, ne degratiati college perpetuo remanerent inglorii; et illi, ut militantis Ecclesie ueneranda insignia que forsan non emeriti sed immeriti coacti posuerant, apostolici culminis auctoritate resumerent.
Tu quoque, Transtiberine, sectator factionis alterius, ut ira defuncti Antistitis in te uelut ramus insitionis in trunco non suo frondesceret, quam in triumphatam Carthaginem nondum exueras, illustrium Scipionum patrie potuisti hunc animum sine ulla tui iudicii contradictione preferre.
Emendabitur quidem–quanquam non sit quin nota infamis Apostolicam Sedem usque ad ignem, cui celi qui nunc sunt et terra sunt reseruati, deturpet –, si unanimes omnes qui huiusmodi exorbitationis fuistis auctores, pro Sponsa Christi, pro sede Sponse que Roma est, pro Ytalia nostra, et ut plenius dicam, pro tota ciuitate peregrinante in terris, uiriliter propugnetis, ut de palestra iam cepti certaminis undique ab Occeani margine circumspecta, uosmetipsos cum gloria offerentes, audire possitis: *Gloria in excelsis*; et ut Uasconum obprobrium qui tam dira cupidine conflagrantes Latinorum gloriam sibi usurpare contendunt, per secula cuncta futura sit posteris in exemplum.